Rauwe Cacao: hartopening & verbinding

KENNISBANK / FUNCTIONELE PADDENSTOELEN

Ceremoniële cacao: werking, traditie en bereiding

Cacao is meer dan chocolade. In zijn pure vorm is het een donkere, rijke drank die al duizenden jaren wordt gedeeld bij ceremonies, bij trouwerijen en aan de rand van een nieuw begin. De naam van de boom zegt al genoeg: Theobroma cacao betekent letterlijk voedsel van de goden.

Wie nu een kop ceremoniële cacao drinkt, beschrijft vaak een warm, open gevoel, meer aandacht voor het moment en een zachte verbinding met zichzelf en met de mensen om hem heen. Daar komt de naam hartopening vandaan. In dit artikel lees je waar cacao vandaan komt, hoe hij werd gebruikt, wat mensen ervaren van ceremoniële cacao, hoe je een kop bereidt en hoe cacao past bij een ritueel rond microdoseren.

Wat is rauwe en ceremoniële cacao?

De bonen van de cacaoboom worden gefermenteerd, gedroogd en daarna verwerkt. Wat je kiest bepaalt veel van het resultaat:

  • Gewone chocolade bevat vaak suiker, melk en andere toevoegingen en een laag percentage cacao.
  • Cacaopoeder is meestal ontdaan van een deel van het vet en kan sterk verwerkt zijn.
  • Ceremoniële cacao is pure cacaomassa, gemalen uit hele bonen, zonder toevoegingen. Je smelt het in warm water of plantaardige melk tot een romige drank. Onze Ceremoniële Cacao uit Matagalpa is hier een voorbeeld van.
  • Rauwe cacao wordt zonder hoge hitte verwerkt. Onze Raw Cacao Extract is een vloeibaar extract van rauwe cacao, gemaakt met water en alcohol.

Het woord ceremonieel is geen beschermde term, en rauw is geen vaste term. Kijk daarom altijd naar herkomst, verwerking en wat er precies in zit.

Cacao in de traditie: de drank van de goden

Cacao heeft een van de oudste geschiedenissen van alle planten in deze kennisbank. In aardewerk uit het gebied van de Mokaya in Chiapas, Mexico, uit 1900 tot 1500 voor Christus, zijn sporen van cacao gevonden. In El Manatí, aan de Golfkust, zat cacao in een kom van ongeveer 1650 tot 1500 voor Christus. De Olmeken in het zuiden van Mexico waren waarschijnlijk de eersten die de bonen fermenteerden, roosterden en maalden tot een drank.

Bij de Maya was cacao een heilig voedsel en een teken van aanzien. De drank werd samen bereid en gedeeld, op smaak gebracht met chili, vanille en magnolia, en kwam voor op schilderingen van mythen en hofscènes. Je dronk hem bij bijzondere momenten, zoals het inwijden van jonge mannen en het vieren van het einde van het jaar. Rond de twaalfde eeuw werd een huwelijk van een Mixteekse heerser bezegeld met cacao. In Guatemalteekse huwelijksverhalen werd een bruid soms beoordeeld op hoe goed ze de cacao tot een schuimend laagje kon kloppen. De Azteken accepteerden cacaobonen als betaling en als schatting.

Wat al die verhalen delen, is dat cacao nooit alleen een drank was. Het was iets dat je samen deed, met aandacht, bij een moment dat ertoe deed. Dat is precies wat veel mensen nu terugvinden in een cacaoceremonie.

Ceremoniële cacao werking: wat mensen ervaren

De hartopening die mensen beschrijven is geen meetbaar effect, maar een ervaring. Wat je het vaakst hoort:

  • Een warm, open gevoel in de borststreek.
  • Meer aandacht voor het moment en een rustige, heldere focus.
  • Zachtheid en verbinding met jezelf en met anderen, bijvoorbeeld in een groep.
  • Een lichte opwekking, zonder de scherpte van koffie.

Hoe je cacao drinkt, speelt daarbij een grote rol. Een kop die je langzaam bereidt, met intentie en zonder telefoon, is iets anders dan een snelle chocomelk. De combinatie van de plant, de tijd die je ervoor neemt en je eigen aandacht maakt er een ritueel van. Hoe je zo’n ritueel kunt opbouwen, lees je ook in Intentie en voorbereiding bij microdoseren.

Een ritueel: ceremoniële cacao, microdosing en bewust vertragen

Een ritueel: ceremoniële cacao, microdosing en bewust vertragen

Wat zit er in cacao?

Cacao bevat honderden stoffen. De bekendste zijn:

  • Theobromine. Dit is de belangrijkste stimulerende stof in cacao. Het werkt milder en gelijkmatiger dan cafeïne maar blijft langer in je lichaam: de halfwaardetijd ligt volgens het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) tussen ongeveer zes en tien uur.
  • Cafeïne. In kleinere hoeveelheden dan in koffie.
  • Flavanolen. Plantaardige stoffen met antioxidante eigenschappen, waar het meeste onderzoek naar is gedaan.
  • Magnesium en andere mineralen.

Een leverancier van ceremoniële cacao liet zijn producten testen. Per 28 gram vond hij ongeveer 60 tot 145 mg cafeïne en 300 tot 470 mg theobromine. Dat is een bron van een verkoper en geen onafhankelijk onderzoek, maar het geeft een idee. Bij een kop van 15 tot 25 gram kom je dan op ongeveer 30 tot 130 mg cafeïne. Bij een ceremoniële portie van 30 tot 40 gram zit je hoger. Ben je gevoelig, of drink je cacao in de avond, houd daar dan rekening mee.

Een blik op het onderzoek

Over cacao is meer onderzoek gedaan dan over de meeste planten in deze kennisbank, en een deel is mooi. In een gecontroleerde studie uit 2013 dronken 72 gezonde volwassenen van 40 tot 65 jaar dertig dagen lang elke dag een chocoladedrank met 500 mg cacaoflavanolen, 250 mg of geen. Wie de hoogste dosis kreeg, voelde zich daarna rustiger en meer tevreden dan de andere groepen. Het denkvermogen veranderde niet, en de studie werd betaald door een cacaofabrikant.

In de grote Amerikaanse COSMOS-studie namen 21.442 oudere deelnemers gemiddeld 3,6 jaar een extract met 500 mg cacaoflavanolen of een placebo. Het aantal hart- en vaatgebeurtenissen was ongeveer 10 procent lager in de cacaogroep, wat net niet significant was, en het aantal sterfgevallen door hart- en vaatziekten lag 27 procent lager. Ook de Europese voedselautoriteit EFSA erkent dat 200 mg cacaoflavanolen per dag bijdraagt aan het behoud van een normale bloedstroom. Het gaat in deze onderzoeken om gestandaardiseerde extracten, en het flavanolgehalte van een kop ceremoniële cacao verschilt per boon. Het laat zien dat cacao een rijke plant is om serieus te nemen.

Zo maak je een kop ceremoniële cacao

Bij onze Ceremoniële Cacao is 15 tot 25 gram per kop gebruikelijk voor dagelijks gebruik, en 30 tot 40 gram voor een ceremonieel moment. Zo bereid je het:

  • Verwarm water of plantaardige melk zachtjes in een pannetje of met een melkopschuimer. Laat het niet koken.
  • Voeg de cacao toe en roer tot hij gesmolten en romig is.
  • Maak het op smaak met kaneel, kardemom, gember, cayennepeper of een beetje zoetstof.
  • Drink het langzaam, in een rustige omgeving, met een kaars of zachte muziek als je dat fijn vindt.

Het Raw Cacao Extract gebruik je anders: ongeveer 20 druppels, het liefst ’s ochtends, onder de tong. Een persoonlijk voorbeeld van een avondritueel lees je in ons blog Een ritueel: ceremoniële cacao, microdosing en bewust vertragen.

Cacao en microdoseren

Veel mensen maken van cacao een vast onderdeel van hun ritueel rond microdoseren, bijvoorbeeld op een rustige avond of na een lange werkdag. In het blog beschrijft Itamar hoe hij dat zelf doet. Er is geen onderzoek naar de combinatie, dus het is een keuze op basis van ervaring. Cacao bevat cafeïne en theobromine, dus houd rekening met je eigen gevoeligheid, begin met een kleine hoeveelheid en kijk hoe je reageert.

Meer over hoe je een doseerdag opbouwt lees je in Microdosing combineren met functionele paddenstoelen en in Is microdosing veilig?. Wil je er samen naar kijken, dan kan dat in een coachingsgesprek.

Hoe kies je een goede ceremoniële cacao?

Omdat cacao zo veel verschilt, zijn dit de punten waar je op let:

  • Herkomst. Een goede aanbieder vertelt uit welk gebied de cacao komt, welke variëteit het is en hoe hij is verwerkt. Onze cacao komt uit Matagalpa in Nicaragua, van kleinschalige telers, en is een mix van criollo en trinitario.
  • Alleen cacao. Bij ceremoniële cacao hoort één ingrediënt: cacao. Geen suiker, geen melkpoeder, geen aroma.
  • Direct trade. Werkt een aanbieder direct met telers, dan kan hij je vertellen wie er achter de cacao zit.
  • Laboratoriumuitslagen. Cacao neemt van nature cadmium op uit de grond. De EU heeft maximumgehaltes, bijvoorbeeld 0,6 mg per kilo voor cacaopoeder dat aan consumenten wordt verkocht. Vraag naar labrapporten.

Voorzorg: wanneer je het eerst bespreekt met je arts

Cacao is voeding en wordt door de meeste mensen goed verdragen. Toch is een kop pure cacao krachtiger dan een reep chocolade:

  • Cafeïne en theobromine. Ben je gevoelig, dan kun je onrustig worden, last krijgen van hartkloppingen of slecht slapen. Drink cacao liever niet te laat op de dag.
  • Zwangerschap en borstvoeding. Houd rekening met de totale hoeveelheid cafeïne en met zware metalen (zie hieronder), en overleg met je verloskundige of arts.
  • Zware metalen. In cacao zijn sporen van zware metalen gevonden, zoals lood en cadmium. Ze komen uit de grond en via de verwerking van de bonen, en zitten vooral in de cacaobestanden. Pure cacaomassa bevat er relatief veel van. Net als bij veel voeding is het niet handig om heel veel ceremoniële cacao te drinken. Bij zwangerschap, borstvoeding en bij kinderen is extra voorzichtigheid verstandig. 
  • Medicijnen. Gebruik je medicijnen voor hartritme, bloeddruk of angst, of antidepressiva, vraag dan je arts of apotheker of cacao past.
  • Grote hoeveelheden. Het IARC noemt dat dagelijks 50 tot 100 gram cacaopoeder in een rapport samenhing met zweten, trillen en hoofdpijn. Met een normale kop kom je daar ver onder.
  • Huisdieren. Theobromine is giftig voor honden, dus bewaar cacao buiten bereik.

Twijfel je, bespreek het dan met je huisarts of apotheker. Meer lees je in Contra-indicaties en verantwoordelijk gebruik en in onze disclaimer.

Veelgestelde vragen over ceremoniële cacao

Ceremoniële cacao is pure cacaomassa, gemalen uit hele bonen, zonder toevoegingen. Je smelt het in warm water of plantaardige melk. Het woord ceremonieel is geen beschermde term, dus kijk naar herkomst en verwerking.

Mensen beschrijven een warm en open gevoel, meer aandacht voor het moment en een lichte opwekking. De ervaring hangt samen met hoe je de cacao drinkt en met je eigen moment.

Rauwe cacao wordt zonder hoge hitte verwerkt, cacaopoeder is meestal sterker verwerkt en heeft een deel van het vet verloren. Rauw is geen vaste term, dus de naam zegt niet alles over de kwaliteit.

Bij onze cacao is 15 tot 25 gram per kop gebruikelijk voor dagelijks gebruik, en 30 tot 40 gram voor een ceremonieel moment. Begin laag en bouw rustig op.

Ja. Cacao bevat theobromine en ook cafeïne, in kleinere hoeveelheden dan koffie. Ben je gevoelig, dan drink je cacao liever niet in de avond.

Veel mensen doen dat als onderdeel van een rustig ritueel. Er is geen onderzoek naar de combinatie, dus begin met een kleine hoeveelheid en kijk hoe je reageert. Wil je het samen bekijken, dan kan dat in een coachingsgesprek.

Dat hangt af van de hoeveelheid en je situatie. Houd rekening met de totale hoeveelheid cafeïne tijdens zwangerschap, en bespreek het met je arts of apotheker als je medicijnen gebruikt. Heb je vragen, dan kun je ook via de contactpagina een bericht sturen.

Lees verder over paddenstoelen en planten

Wat zijn functionele paddenstoelen?
Reishi: rust, balans en veerkracht
Ceremoniële Cacao uit Matagalpa
Raw Cacao Extract

Bronnen

Dit artikel is bedoeld als informatie en is geen medisch advies. Cacao is voeding en geen geneesmiddel en vervangt geen medische behandeling. Heb je vragen over jouw situatie, bespreek ze dan met een arts. Lees ook onze disclaimer.