Stel: je hebt jarenlang geprobeerd te stoppen met roken. Nicotinepleisters, wilskracht, apps, hypnose. Het lukt even, maar na een paar weken of maanden glip je er toch weer in.
Dan verschijnt er een onderzoek dat zegt: er is iets dat zes keer effectiever is dan de pleister.
Dat onderzoek bestaat. Het werd begin maart 2026 gepubliceerd in JAMA Network Open, een van de meest gerespecteerde medische tijdschriften ter wereld, door onderzoekers van Johns Hopkins University. En de resultaten zijn indrukwekkend genoeg om eerlijk over te schrijven.
82 rokers namen deel aan een gerandomiseerde klinische studie. Ze werden verdeeld in twee groepen: één groep kreeg psilocybine, de andere nicotinepleisters. Beide groepen volgden daarnaast dertien weken cognitieve gedragstherapie.
Na zes maanden werd biochemisch gecontroleerd wie er daadwerkelijk gestopt was. Niet op basis van zelfrapportage, maar via bloedonderzoek.
Het resultaat: ongeveer 40% van de psilocybine-groep was rookvrij. In de nicotinepleisters-groep was dat 10%.
Vier keer zoveel. Biochemisch geverifieerd.
Zelfs de hoofdonderzoeker zei verrast te zijn door de omvang van het effect.
Psilocybine werkt niet via de nicotinereceptoren die sigaretten kapen. Het vervangt ook niet de ene verslaving door de andere. De onderzoekers wijzen op twee mechanismen die ze steeds terugzien in het onderzoek:
Een verschuiving in zelfbeeld. Mensen gaan zichzelf anders zien. Niet meer als “roker die probeert te stoppen”, maar als iemand die gewoon niet rookt. Die verschuiving klinkt subtiel, maar blijkt enorm krachtig.
Psychologische flexibiliteit. Psilocybine lijkt vastgeroeste denkpatronen los te maken. De automatische reactie op stress, verveling of gezelligheid — even een sigaret — verliest zijn vanzelfsprekendheid. Er ontstaat ruimte tussen de prikkel en de gewoonte.
Dit sluit aan op wat we breder zien in psychedelisch onderzoek: het zijn geen middelen die iets onderdrukken, maar die iets openen.
Dit is een pilotstudie zonder placebogroep. Dat is een bekende uitdaging bij psychedelisch onderzoek, want blinding is lastig als je duidelijk merkt wat je neemt. De onderzoekers erkennen dat de resultaten gerepliceerd moeten worden in grotere, diversere studies. Een vervolgonderzoek is al gefinancierd door het NIH.
Wat dit onderzoek dus is: een sterke en veelbelovende aanwijzing. Wat het nog niet is: definitief bewijs dat voor iedereen geldt.
Maar 40% tegenover 10%, biochemisch geverifieerd, bij een van de meest verslavende gewoontes die er bestaat. Dat is niet zomaar ruis.
Wat ons het meest trof aan dit onderzoek is niet het specifieke resultaat voor rokers. Het is wat het onthult over hoe verandering überhaupt werkt.
De meeste methoden om te stoppen met roken proberen het gedrag te vervangen of te onderdrukken. Een pleister geeft nicotine zonder de sigaret. Wilskracht zegt nee. Apps belonen onthouding.
Psilocybine doet iets anders. Het raakt de laag eronder: de manier waarop iemand zichzelf ziet, de verhalen die iemand over zichzelf vertelt, de automatische patronen die onder bewust denken leven. En precies daar, op die diepere laag, vindt de echte verschuiving plaats.
Dat is ook waarom mensen die werken met psilocybine — of het nu in een therapeutische setting is of via microdosing — zo vaak zeggen: het voelde niet alsof ik iets deed, maar alsof er iets in mij verschoof.
Het onderzoek van Johns Hopkins gaat over volledige doses psilocybine, toegediend in een zorgvuldig gecontroleerde therapeutische setting met getrainde begeleiders. Dat is een belangrijk onderscheid.
Microdosing is het nemen van een sub-perceptuele hoeveelheid, te klein om te “trippen”. Het werkt anders en is niet hetzelfde als een therapeutische sessie. De effecten zijn subtieler, cumulatiever, en bedoeld als ondersteuning in het dagelijks leven, niet als ingrijpende ervaring.
Toch raken ze aan hetzelfde principe: meer bewustzijn, meer ruimte tussen prikkel en reactie, meer contact met wie je eigenlijk bent onder de automatische patronen. Dat patroon van meer ruimte tussen prikkel en reactie zien we ook terug bij mensen die microdosing inzetten bij ADHD. Daar schreven we eerder over in dit artikel.
Voor veel mensen zijn microdosing truffels juist de laagdrempeliger manier om te verkennen wat psilocybine voor hen kan betekenen. Zonder de intensiteit van een volledige dosis, en zonder dat je daarvoor een klinische studie in hoeft.
Dit onderzoek is geen pleidooi om paddo’s te gaan eten als je wil stoppen met roken. Het is een uitnodiging om anders te kijken naar hoe verandering werkt en welke tools ons daarbij kunnen helpen.
De wetenschap begint langzaam te begrijpen wat mensen in traditionele culturen al eeuwen weten: dat psilocybine iets in ons kan aanraken dat met wilskracht alleen moeilijk te bereiken is.
En dat is, wat ons betreft, het begin van een heel interessant gesprek.
Benieuwd of microdosing iets voor jou kan zijn? Lees meer op onze pagina over microdosing of bekijk onze starterspakketten, inclusief workshop en begeleiding.
Bron: Brennan et al. (2026). Psilocybin-facilitated smoking cessation compared with nicotine replacement therapy. JAMA Network Open.
Als oprichter van SHYFT zet ik me in om microdosing en medicinale paddenstoelen toegankelijk, veilig en betekenisvol te maken. Ik geloof dat deze natuurlijke middelen een ingang kunnen zijn naar meer rust, verbinding en bewustzijn in het dagelijks leven.
Chaga + Reishi Blend - Weerstand & Rust 
